21. yüzyıl; teknoloji devrimleri, uzay yolculukları, yapay zekâ atılımları ile anılıyor. Ancak tüm bu ilerlemenin gölgesinde, görünmeyen bir savaş sürüyor: Bağımlılık. Bu savaşın en ön saflarında ise gençler var.

Bugün bağımlılık, yalnızca bireyin değil, ailelerin, toplumun ve gelecek nesillerin ruh sağlığını tehdit eden sessiz bir salgın haline geldi. Bağımlılık, görünmeyen bir yalnızlıkla başlar; ancak bu sessiz çığlık, çoğu zaman toplumun duyarsızlığıyla daha da derinleşir.​

Bağımlılıkta Artan Tehlike

Son yıllarda madde bağımlılığı, özellikle gençler arasında endişe verici bir artış gösteriyor.

• Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin (UNODC) 2024 raporuna göre, 2022 yılında dünya genelinde 292 milyon kişi yasa dışı madde kullandı. Bu, dünya nüfusunun yaklaşık %5,8’i demek.
• Madde kullanımı son 10 yılda %20 artış gösterdi.
• Türkiye İçişleri Bakanlığı'nın “Narkolog 2023” raporuna göre, Türkiye’de maddeye başlama yaşı ortalama 21,99. Ancak en riskli grup 15-24 yaş arası gençler.
• Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (TUBİM) verilerine göre, Türkiye’de madde kullanımına başlayan bireylerin yaklaşık %65’i 25 yaşından küçük.
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bağımlılığın dünya çapında en az 11 milyon ölümden sorumlu olduğunu ve genç nüfus arasında ölümlerin önemli bir kısmının madde kullanımına bağlı gerçekleştiğini bildiriyor.

Toplumun Rolü ve Sorumluluğu

Bağımlılık sadece bireysel bir sorun değil; aynı zamanda sosyal, kültürel ve ekonomik bir krizdir. YEDAM'ın verilerine göre, sosyal destek alamayan, aile yapısında sürekli kaos olan, baskıcı ya da umursamaz aile ortamlarında yetişen bireylerin bağımlılık geliştirme riski daha fazladır. ​

Toplumun bağımlılıkla mücadeledeki rolü, sadece tedavi sürecinde değil, önleyici ve destekleyici adımlarda da kritik öneme sahiptir. Bağımlılığın gelişim sürecinde mental rahatsızlıklar, sosyoekonomik problemler, aile içi sorunlar gibi faktörlerin etkili olduğunu belirtmektedir. ​

Aile ve Toplumun Destekleyici Gücü

Bağımlılıkla mücadelede ailelerin ve toplumun bilinçli desteği, bireyin iyileşme sürecinde hayati bir rol oynar. Aile içindeki aşırı korumacı ya da ilgisiz tutumlar, bireyin bağımlılığa yönelme riskini artırabilir. ​

Ayrıca, toplumun bağımlı bireylere yönelik tutumları da iyileşme sürecini etkiler. Toplumun dışlayıcı ve stigmatize edici yaklaşımı, bireyin yardım arama davranışını engelleyebilir. Bu nedenle, toplumun bilinçlendirilmesi ve empati geliştirmesi önemlidir.​

Sonuç: Sessiz Çığlığa Kulak Ver

Bağımlılık, sadece bireyin değil, toplumun da sorumluluğundadır. Görünmeyen yalnızlıkları fark etmek, sessiz çığlıklara kulak vermek ve destekleyici bir toplum inşa etmek, bağımlılıkla mücadelenin temel taşlarıdır.​

Unutmayalım ki, her birey toplumun bir parçasıdır ve toplum olarak atacağımız her adım, bağımlılıkla mücadelede bir umut ışığı olabilir.

Gözümüzün önünde sessizce kaybolan bir nesli izlemek yerine, bilinçlenmeli, bilinçlendirmeli ve sorumluluk almalıyız. Çünkü bir gencin hayatı, zamanında uzatılan bir el ile kurtulabilir.

Ve unutmayalım: Bağımlılıkla savaşmak, gelecekle savaşmamaktır.

Asıl savaş, gençlerin özgür ve sağlıklı bir hayat kurabilmesi için verilmeli.

Öğr. Gör - Uzman Adli Biyolog Gözde Masatcıoğlu