• Anasayfa
  • Duyurular
  • Bağış Yap
  • Aidat Borcu Sorgula
  • Sosyoder Kitaplığı
  • Üyelik Formu
  • İletişim Formu
Sosyologlar Derneği (SOSYODER)
  • KURUMSAL
    Hakkımızda
    Yönetim Kurulu
    Danışma Kurulu
    Güncel Duyurular
    Etkinlikler
    Sosyoder Kitaplığı
    Bağış Yap
    Aidat Borcu Sorgulama
  • FAALİYETLER
    • Kongre ve Toplantılar
    • Eğitimler
    • Seminerler

    Kongre ve Toplantılar Tümünü Gör

    Eğitimler Tümünü Gör

    Seminerler Tümünü Gör

    İran'ın Teo-Politiği

    11 Nisan 2025, 21:00

  • BİRİMLER
    Kültür ve Sanat
    Sosyal İlişkiler
    Proje
    Tümünü Gör
  • PROJELER
    Yeni Projelerimiz
    Devam Eden Projelerimiz
    Tamamlanan Projelerimiz
    Tümünü Gör
  • HABERLER
    • GENEL HABERLER

    GENEL HABERLER Tümünü Gör

    SOSYODER Yönetim Kurulu, Yeni Dönem Hazırlıkları İçin Toplandı

    02 Ekim 2025, 12:47

    SOSYODER'den Okul Sosyoloğuna İlişkin Önemli Açıklama!

    04 Mayıs 2026, 13:24

    2026 Sosyoloji Zirvesi: Türkiye’de Sosyolojinin Rolü ve İmkanları

    05 Ağustos 2026, 00:23

    Sosyologlar Derneği Genel Toplantısı

    09 Şubat 2025, 22:19

  • BLOG
Sosyologlar Derneği (SOSYODER)

Sosyologlar Derneği (SOSYODER)

  • KURUMSAL
    • Hakkımızda
    • Yönetim Kurulu
    • Danışma Kurulu
    • Güncel Duyurular
    • Etkinlikler
    • Sosyoder Kitaplığı
    • Bağış Yap
    • Aidat Borcu Sorgulama
  • FAALİYETLER
  • BİRİMLER
    • Kültür ve Sanat
    • Sosyal İlişkiler
    • Proje
  • PROJELER
    • Yeni Projelerimiz
    • Devam Eden Projelerimiz
    • Tamamlanan Projelerimiz
  • HABERLER
  • BLOG
Anadolu ve Rumeli İrfanının Birleştiği Yer: İman
  1. Anadolu ve Rumeli İrfanının Birleştiği Yer: İman
Geri

KOLAY MENU

  • Haberler
  • Güncel Duyurular
  • Etkinlikler
  • Fotoğraf Galerisi
  • Video Galeri

SOSYAL MEDYA

BAŞKAN KÖŞESİ
baskan
  • Başkan Özgeçmiş
  • Başkana Sor

Anadolu ve Rumeli İrfanının Birleştiği Yer: İman 01 Kasım 2026, 13:34

Süheyl Ünver'in anlattığı bir hatıra, aslında bir ailenin gündelik hayatı içerisinde saklı duran büyük bir ahlak ve irfan anlayışını ortaya koyar. Anlattığına göre babası Mustafa Enver Bey bir gün eve gelir ve annesi Safiye Hanım'dan aceleyle bir limonata hazırlamasını ister. Safiye Hanım, herhâlde çok susamış olduğunu düşünerek limonatayı büyük bir itinayla hazırlar. Ancak kendisi içmez; önce Süheyl Bey'e, ardından diğer kardeşlerine ikram eder. En sonunda eşine dönerek limonatayı kendisinin de içmesini söyler. Mustafa Enver Bey ise başından geçenleri anlatır: Bir yere uğradığında kendisine zorla limonata ikram etmişlerdir. İçmek istemediği hâlde verilen bu limonata boğazında kalmıştır. Evde çocuklarının afiyetle içtiğini görünce de, boğazında kalan o limonatanın nihayet şimdi midesine indiğini söylemiştir.

Bu küçük hatırada, ilk bakışta bir aile şakası gibi görünen davranışın arkasında, aslında derin bir hayat anlayışı vardır. Mustafa Enver Bey'in yaptığı, kendi arzusunu çocuklarının mutluluğunda bulmaktır. Kendisine ikram edilen bir şeyi içememiştir; fakat çocuklarının içtiğini görmekle o ikramın manevi karşılığını bulmuştur. Burada mesele limonata değildir. Mesele, insanın kendi hazzını başkasının mutluluğunda araması, kendisi için düşündüğünü evlatları için de düşünmesi ve sevgiyi gündelik hayatın en küçük davranışlarına taşımasıdır. Bu, gösterişten uzak, söze ihtiyaç duymayan bir aile ahlakıdır.

Biz de benzer bir hatırayı aile hayatımızda yaşadık. Babamın Zara'daki manifatura dükkânına, özellikle o yıllarda Divriği ve Zara çevresinde maden araştırmaları yapmak, yatırım imkânlarını değerlendirmek üzere şehir dışından insanlar gelirdi. Dükkânda bu konular konuşulur, misafirler ağırlanırdı. Babam da onlara güveç yaptırır, misafirleriyle birlikte yerdi. Fakat aynı güvecin birini de ev için hazırlatır, çocuklarına gönderirdi. Onun düşüncesi basitti ama taşıdığı anlam büyüktü: Misafirleriyle yediği yemeğin aynısını çocukları da yesin isterdi. Kendisi dışarıda ne yiyorsa çocuklarının da evde aynı nimetten nasiplenmesini arzu ederdi.

Bu davranışta da bir ikram anlayışından çok daha fazlası vardır. Babam, misafirine gösterdiği ihtimamı kendi evinden, kendi çocuklarından esirgemiyordu. Dışarıdaki misafirle içerideki aile arasında bir değer farkı kurmuyordu. Sofrasını bölüştürürken aslında gönlünü bölüştürüyordu. Misafire gösterilen hürmetin evladın hakkıyla, evladın nasibinin de misafire gösterilen ikramla aynı ahlaki kaynaktan beslendiğini biliyordu.

İşte ben bu iki hatırada iki ayrı coğrafyanın, fakat aynı ruhun izlerini görüyorum. Mustafa Enver Bey'in davranışı Rumeli irfanının, babamın davranışı ise Anadolu irfanının bir tezahürüdür. Birinde çocuklarının mutluluğunu kendi hazzının önüne koyan bir baba, diğerinde misafirine sunduğu nimeti evlatlarından esirgemeyen bir baba vardır. Görünüşleri farklı, fakat beslendikleri ahlaki kaynak aynıdır.

Anadolu irfanını Rumeli irfanından, Rumeli irfanını da Anadolu irfanından ayrı düşünmek mümkün değildir. Bunlar birbirinden kopuk iki kültürel dünya değil, aynı medeniyetin farklı coğrafyalarda biçimlenmiş iki gönül iklimidir. Birinin sofrasında güveç, diğerinin sofrasında limonata vardır; fakat ikisinin de arkasında aynı gönül terbiyesi, aynı paylaşma ahlakı ve aynı insan sevgisi durur. Coğrafyalar değişmiş, hayatın şartları farklılaşmış, gelenekler başka biçimlerde yaşanmış olabilir. Ancak insanın insana bakışındaki öz değişmemiştir.

Bu özün adı imandır.

Çünkü iman yalnızca inanılanı dile getirmek, ibadetleri yerine getirmek veya dinî hükümleri bilmek değildir. İman, insanın varlıkla, eşyayla ve başka insanlarla kurduğu ilişkinin ahlaka dönüşmesidir. İnsanın kendisi için istediğini başkası için de istemesi, elindeki nimeti paylaşması, başkasının sevincini kendi sevinci bilmesi ve sevgisini davranışlarında göstermesidir. İman, insanın iç dünyasında taşıdığı hakikatin gündelik hayatına sirayet etmesidir.

Belki de Anadolu ve Rumeli irfanını birbirine bağlayan en güçlü damar budur: İmanın ahlaka, ahlakın davranışa, davranışın da bir hayat tarzına dönüşmesi. Bu sebeple irfan, yalnızca kitaplarda aranan bir bilgi değil, insanın yaşama biçiminde kendisini gösteren bir hikmettir. Bir limonatanın çocuklara içirilmesinde de bir güvecin evlatlara gönderilmesinde de aynı hikmet saklıdır.

İrfan, insanın bildiğini yaşamasıdır. İman ise bu yaşantının kaynağıdır. Anadolu'da da Rumeli'de de bu kaynağın adı değişmez. Çünkü bizi birbirimize bağlayan yalnızca tarih, dil, gelenek ve coğrafya değildir; bütün bunlara ruh veren ortak bir iman ve gönül medeniyetidir.

Anadolu irfanı ile Rumeli irfanı, iki ayrı coğrafyanın adı; fakat tek bir gönlün, tek bir imanın ve tek bir medeniyetin sesidir.

 

Prof. Dr. Zekai Özdemir

DIĞER BLOGLAR

  • Anadolu ve Rumeli İrfanının Birleştiği Yer: İman

    01 Kasım 2026, 13:34
  • "Ahbap" Örneği Üzerinden, Düşünmeyi Öğrenmeden Kamuoyu Oluşturan Şöhretlerin Ağır Trajedisi

    30 Temmuz 2026, 12:57
  • Gücün Yeni Merkezi Sosyoloji Üzerine Bir Değerlendirme: Yüksek Teknoloji Üreten, Sosyoloji de Üretir

    24 Haziran 2026, 12:05
  • Yapay Zeka Fetişizmi

    04 Haziran 2026, 11:05
  • Akademisyenin Mesuliyeti: Hakikatin ve İnsanın Hizmetinde Bir Ömür

    02 Haziran 2026, 15:20
  • Okul Saldırganları Analizi

    24 Nisan 2026, 14:28
  • Etin Bekleyişi, Zekâtın Sesi

    24 Şubat 2026, 23:12
  • Google Sosyolojisi: Türkiye Halkı İnterneti Nasıl ve Neden Kullanıyor?

    09 Ocak 2026, 11:56
  • Akıllı Binalarda Akılsız Hayatlar

    24 Kasım 2025, 10:37
  • Ahlak Toplumsal Suç Oranlarını Nasıl Etkiler?

    24 Kasım 2025, 10:09
Daha Fazla Göster

FOTO GALERİ

Fotoğraf Galerisi

İncele

VİDEO GALERİ

Video Galerisi

İncele

ETKİNLİKLER

Etkinlikler

İncele

GÜNCEL DUYURULAR

Güncel Duyurular

İncele

BLOG

Blog Yazılarımızı İnceleyin.

İncele

TAMAMLANAN PROJELER

Tamamlanan Projeleri İnceleyin

İncele

DEVAM EDEN PROJELER

Devam Eden Projeleri İnceleyin

İncele

GENEL HABERLER

Genel Haberleri İnceleyin

İncele

BAĞIŞ YAP

Bize Bağış Yaparak Destek Olabilirsiniz

İncele

AİDAT SORGULAMA

Aidat ödemelerinizi Online kredi kartı ile yapabilirsiniz.

İncele
KURUMSAL
  • Hakkımızda
  • Yönetim Kurulu
  • Danışma Kurulu
  • Güncel Duyurular
  • Etkinlikler
  • Fotoğraf Galeri
  • Video Galeri
KOLAY MENÜ
  • Bağış Yap
  • Aidat Borcu Sorgula
  • Sosyoder Kitaplığı
  • Üyelik Formu
  • Blog
Logo
Sosyologlar Derneği (SOSYODER)
Copyright © 2024. Her Hakkı Saklıdır. Kopyalanması ve izinsiz paylaşılması yasaktır.
Yazdıktan sonra aramak için Enter'a, çıkmak için Esc'ye basın
arrow drop search cross